Giảng's Blog – Lời quê

Nguồn gốc ngày giỗ tổ và Dân tộc VN

Posted in Linh tinh by ttgiang on 25/04/2010

Năm 2010, đã là năm thứ 4 cả nước được nghĩ ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Nó là một dịp thiêng liêng, từ lâu đã gắn liền vào hệ thống lễ hội dân tộc và tiềm thức người Việt. Hơn thế nữa, ngày này còn gợi cho chúng ta một vấn đề lịch sử rất hệ trọng: đó là nguồn gốc dân tộc Việt. Dù quan trọng là thế, nhưng có lẽ, không phải tất cả ai cũng biết xung quanh nguồn gốc của nó.

Mấy ngày gần đây, trên trang Web BBC có đăng một bài viết “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của cô Đỗ Ngọc Bích. Một trong những điểm nhấn của bài là: nước Việt Nam, người Việt Nam, thực ra chỉ là một phần của nước Trung Quốc, người Trung Quốc. Bài viết gây sự phản ứng phẫn nộ quyết liệt của cộng đồng mạng.

Như vậy câu hỏi về lịch sử nguồn gốc dân tộc Việt tuy đơn giản nhưng trả lời nó không phải là chuyện dễ dàng.

Bài viết sau đây được hình thành từ Google, nhằm tìm mlột vài trả lời cho hai câu hỏi sau: ngày giỗ Tổ có từ đâu và nguồn gốc dân tộc Việt?

1. Nguồn gốc ngày giổ Tổ

Về vấn đề thứ nhất, theo ý kiến của GS sử học Lê Văn Lan nguồn gốc của ngày giỗ Tổ Hùng Vương như sau. Trên điện Kính Thiên lĩnh điện trên núi vua Hùng [còn gọi là đền Thượng] có hai tấm bia cổ. Tấm bia thứ nhất có tên là “Hùng miếu điển lệ bia” có ghi: xã Hy Cương, phủ Lâm Thao có lăng miếu phụng thờ Hùng Vương ở núi Hùng, trải các năm cả nước đến lễ, thường lấy kỳ mùa thu, chọn vào ngày tốt làm lễ, chưa có việc định rõ ngày nào tục lễ của dân xã đó, lấy ngày 11/3, kết hợp với thờ thần thổ kỳ, làm lễ riêng, thường hứng bất kỳ, hội họp cũng lãng phí theo sở thích, còn lòng thành thì kém đi.

Nay cẩn thận tính lại rằng, từ đây về sau, lấy ngày 10/3, lĩnh tiền chi vào việc công, phụng mệnh kính tế trước một ngày so với ngày hội tế của bản hạt khiến dân sĩ mọi miền đến đây có nơi chiêm bái”.

(Công văn Bộ lễ triều Nguyễn đề ngày 25/7 năm Khải Định thứ nhất tức 1917).

Tấm bia thứ hai mang tên “Hùng Vương từ khảo” (tức Đền Hùng Vương khảo cứu) do tham chi Bùi Ngọc Hoàng, Tuần phủ tỉnh Phú Thọ lập, ghi: “Trước đây, ngày Quốc tế (lễ) lấy vào mùa thu làm định kỳ.

Đến năm Khải Định (dương lịch là 1917), Tuần phủ Phú Thọ Lê Trung Ngọc có công văn xin Bộ lễ ấn định ngày 10/3 hằng năm làm ngày Quốc tế, tức trước ngày giỗ Hùng Vương đời thứ 18, một ngày. Còn ngày giỗ (tức 11/3) thì do dân sở tại làm lễ. ”

Như vậy, ngày quốc giỗ 10.3 được ấn định bởi một văn bản của vua Khải Định. Còn ngày quốc giỗ trong nhân gian thì giỗ vào ngày 11.3.

Tuy thế, GS Lê Văn Lan không đồng tình với luận điểm này “bằng tất cả tình cảm và khách quan khoa học, tôi cho rằng tài liệu trên không đáng tin cậy, bởi 1 lẽ : chẳng lẽ từ trước năm 1917, hay cụ thể hơn, trước thế kỷ 20, dân tộc ta không có ngày chính xác nào là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (?!)”

2. Nguồn gốc dân tộc Việt

Chắc chúng ta đều nằm lòng câu chuyện Lạc Long Quân lấy Âu cơ đẻ ra 100 con, 50 con lên núi, 50 con xuống biển tạo nên cộng đồng các dân tộc sống trên đất nước Việt Nam. Sau đó các vua Hùng đã có công dựng nước cho đến khi An Dương Vương lập nên nhà nước Âu Lạc đầu tiên tại Cổ Loa vào khoảng thế kỷ thứ ba TCN. Thực sự những tranh cãi trong lịch sử phức tạp hơn thế. Dựa theo những hiểu biết và những thông tin trên mạng Internet thì theo các giả thuyết, dân tộc Việt có những nguồn gốc sau. Chú ý, ở đây không thiên về luận điểm nào, không bàn đến việc đúng sai; tôi chỉ muốn cung cấp một số thông tin để các bạn tham khảo.

1. Dân tộc Việt có nguồn gốc từ Trung Hoa. Người Việt là một bộ phận của nguồi Trung Hoa di cư xuống phía Nam. Luận điểm này được nhiều người Việt Nam tin tưởng, ngay cả những học giả nổi tiếng như Đào Duy Anh, Trần Trọng Kim [2].

Quan điểm này phù hợp với việc văn hóa Việt Nam nhận được ảnh hưởng rất lớn từ văn hóa Hán. Và luận điểm cũng ăn sâu vào người dân Việt, đến giờ họ vẫn mặc nhiên cho rằng văn hóa Việt là một nhánh của văn hóa Trung Hoa. Đi xa hơn, bà Đỗ Ngọc Bích còn cho rằng, người Việt là một bộ phận người Trung Quốc. Nước Việt Nam cũng thế (?).

Quan điểm này phù hợp với truyền thống tự tôn tự đại của người Trung Hoa. Họ tự nhận mình là “Trung tâm thế giới”, thể hiện ngay việt đặt tên “Trung Quốc” là đất nước ở giữa. Nam Man [người phía Nam Trung Quốc – trong đó có người Việt là hoang dã, và họ có nhiệm vụ phải cải hóa những dân tộc này.

Người Việt có 4000 năm truyền thống văn hóa

Ban đầu, luận điểm được sự ủng hộ của giới sử học Phương Tây, họ cho rằng Đông Nam Á [trong đó có Việt Nam] xuất phát từ hai nền văn hóa lớn Ấn Độ và Trung Hoa.

2. Thuyết Bắt tiến của người Việt cổ. Người Việt có nguồn gốc từ Mã Lai

Thuyết này được biết vào những năm 1960, từ các nhà khảo cổ Mỹ sau khi thực hiện các cuộc khảo cổ tại Việt Nam, Thái Lan. Theo như những kết quả thì Đông Nam Á hoàn toàn không là hệ quả của hai nền văn hóa Ấn Độ và Trung Hoa. Các luận điểm được nêu ra như sau: [3]

– Trận Đại hồng Thủy trong Kinh thánh nêu ra là có thật.

– Trận Đại Hồng Thủy làm cho đất đai Đông Nam Á bị chìm. Họ phải tản khắp để sinh sống. Họ sáng tạo nền văn hóa Tân Đồ Đá (Neolithic cultures) của Trung Quốc, Ấn Độ, Mesopotamia, Ai Cập và vùng đông Địa Trung hải, và do đó, họ là những người cha đẻ và vun đắp các nền văn minh vĩ đại ở phương Tây.

– Người Trung Quốc không phải là người sáng chế ra kĩ thuật trồng lúa. Những cư dân từ Đông Nam Á là chủ nhân của kỹ thuật nông nghiệp.

Nói cách khác người Trung Quốc bắt nguồn từ Đông Nam Á. Như vậy người Việt không phải là một phần người Trung Hoa; là một bộ phận trong người Đông Nam Á cổ. Thậm chí các dân tộc Nam Trung Hoa bắt đầu từ người Việt. Trong khi đó Người Việt lại có nguồn gốc từ tộc Ma Lai.

3. Người Việt có nguồn gốc từ Bách Việt [4]

Thuyết này cho rằng các dân tộc Viêm Việt (Bách Việt, Cửu Lê, Lạc Việt…) ngày xưa làm chủ đất Trung Nguyên và văn minh Trung Hoa. Người Hán từ Mông Cổ xuống mạnh ơn đánh đuổi và người Việt còn lại chạy xuống phía Nam hình thành người Việt Nam. Như vậy các sáng tạo như Kinh Thư, Kinh Dịch…đều có nguồn gốc từ người Việt.

4. Người Việt có nguồn gốc từ Tây Tạng [5]

Thở sơ khai, một nhánh người đã theo sông Hồng xuống phía Nam và định cư ở đồng bằng Sông Hồng hình thành nên người Việt.

Như đã nói; trên đây chỉ là mới các giả thuyết. Mỗi giả thuyết đều có những lập luận bằng chứng để thuyết phục là đúng. Những bằng chứng được tìm từ các ngành di truyền học, khảo cổ, ngôn ngữ, chữ viết.

Những tranh luận chắc sẽ còn dài.

Nhưng có một điều là dù dân Việt có nguồn gốc từ đâu đi nữa thì sau 4000 năm dựng nước giữ nước đã hình thành nên một bản sắc văn hóa, một vùng đất sinh sống, một sự tự tôn riêng. Tuyệt đối không là một bộ phận của bất kỳ dân tộc nào, dù dân tộc đó có văn minh, mạnh mẽ nhất.

[1],[2] http://tuanvannguyen.blogspot.com/2010/04/to-tien-nguoi-viet-la-nguoi-trung-hoa.html
[3] http://vietsciences.org/vietnam/sudia/vanminhco_nguongocdanvn.htm
[4] , [5] http://www.vanhoaphuongdong.com/forum/archive/index.php/t-4404.html

2 phản hồi

Subscribe to comments with RSS.

  1. Dung còi xinh said, on 25/04/2010 at 10:39 chiều

    Thực ra, hồi trước học môn cơ sở văn hóa của PGS.TS nguyễn Thị Minh Thái,cô giáo khoa e, cô bảo, nước ta làm gì đc 4000 năm văn hóa.
    Nhưng mà, dù bao nhiêu năm lịch sử đi nữa, thì e vẫn lun tự hào về tinh thần dân tộc, bởi vì, nó ko những đc gây dựng theo bề dày, mà nó còn đc gây dựng và phát triển bề sâu. Do vậy, dù ai nói ngả nói nghiêng, lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
    Niềm tự tôn của chúng ta vẫn duy trì, phát triển như thế nhé, theo một con đương riêng rất Việt.

  2. Hoài said, on 06/06/2010 at 8:08 sáng

    Em thích bức ảnh, hì hì


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: