Giảng's Blog – Lời quê

Thời gian có liên hệ gì đến việc trục trặc

Posted in Khoa học tự nhiên, Linh tinh by ttgiang on 08/01/2010

Gần đây, mình có đọc vài bài blog thống kê có tính khoa học vui vui. Một bài nói về sự liên hệ giữa chiều cao và sự thành công. Đại lý nói là: người càng cao thì xác suất thành công [trong cuộc sống] càng lớn. Ví dụ trong đợt bầu cử TT Mỹ vừa rồi, Obama cao hơn John McCain nên ông thắng cử. Người thấp thấp (như mình) đừng vội buồn, vì [quy tắc này] chỉ mang tính giả định. Bài kia nói về sự liên hệ giữa thời gian trị vì của một vị vua với mức độ thành công của ông. Vua trị vì càng lâu, càng có nhiều thành tựu. Nghe qua cũng có lý. Thời gian trị vì lâu cho phép làm nhiều việc hay hơn, dĩ nhiên.

Chưa biết tính chính xác thế nào, nhưng đọc qua cũng khá thú vị. Nếu muốn bạn có thể tham khảo thêm tại đây, và tại đây.

Đọc mấy bài này, mình lại nhớ chuyện này. Mình để ý, mỗi lần hẹn gặp ai, nếu đi cận thời điểm hẹn quá, thì hay dễ phát sinh trở ngại, ví như kẹt xe, nổ lốp, hay quên một cái chi đó. Ngay việc đi làm sáng cũng vậy. Nếu mình đi sau 7h30 thì dễ bị hết xăng, kẹt xe….

Học theo cách thống kê rồi kết luận có tính khoa học, mình đặt câu hỏi: liệu có sự liên hệ nào giữa xác suất gặp trở ngại [trong việc đi đến nơi hẹn] và khoảng thời gian, thời điểm hay không?

Sau nhiều lần suy nghĩ, mình tạm đưa ra một mối liên hệ như sau:

Khoảng thời gian tính từ lúc bạn bắt đầu đi đến thời điểm hẹn càng nhỏ, thì xác suất gặp trục trặc trong hành trình càng lớn.

Trục trặc có thể là: kẹt xe, nổ lốp, bị công an phạt, hay quên cái gì đó.

Đó là phát biểu theo kiểu lý tính, theo kiểu định tính thì mình đưa ra công thức đơn giản như sau:

µ = H( 1 + H*T/Ts)

Trong đó:  µ là xác suất gặp trở ngại lúc hẹn,  là xác suất gặp trở ngại trong điều kiện bình thường (bao gồm tổng xác suất kẹt xe, bị công an phạt, hư xe, quên đồ…), T là khoảng thời gian chuẩn cho việc đến địa điểm hẹn đúng giờ, Ts là khoảng thời gian thực sự dành cho việc đó.

Thời gian được tính bằng phút

Ví dụ: Trong điều kiện ở Sài Gòn, giả sử lấy H = 0.4. Nếu ở Thanh đa, hẹn bạn ở NVH Thanh niên lúc 9h dự tính cần 15 phút để đến chổ hẹn. Nếu bạn xuất phát lúc 9h kém 15 (tức là tính vừa đủ) thì xác suất gặp trở ngại là

µ  = H( 1 + H*T/Ts) = 0.4 *(1 + 0.4*15/15) = 0.56

Nghĩa là bạn cầm chắc 56% trở ngại.

Nếu bạn đi trước 30 phút, tính toán cho trường hợp này như sau:

µ  = 0.4 * (1 + 0.4*15/30) = 0.48

Nghĩa là đi lúc 8h30 thì xác gặp trở ngại giảm đi 0.08

Nếu bạn đi trước khoảng 1h (60 phút) thì xác suất là:

µ  = 0.4 * (1 + 0.4*15/60) = 0.44

Như vậy, có thể thấy bỏ nhiều thời gian để đi tới điểm hẹn thì xác suất gặp trở ngại ít hơn. Nếu Ts -> ∞ thì:

µ  ->H , nghĩa là bằng với xác suất bình thường, bạn không phải lo lắng về việc gặp trở ngại.

Ngược lại, nếu đi trễ hơn, Ts = 10 phút, thì

µ  = 0.4 * (1 + 0.4*15/10) = 0.6, nghĩa là khả năng gặp trở ngại cao hơn bình thường chút đỉnh (0.1)

Để ý thấy nếu càng nhỏ thì µ càng tiến về phía 1 (xác suất gặp trở ngại càng rất cao)

Thực ra, công thức này chưa được kiểm nghiệm, mình chỉ dựa vào kinh nghiệm, các cột mốc để lập ra. Có thể chưa chính xác nhưng phần nào phản ánh được mặt lý tính. Dựa vào công thức, với việc đi đường (dự tiệc, phỏng vấn, gặp đối tác)  chúng ta có thể chọn khoảng thờ gian vừa đủ để chắc chắn khả năng trở ngại ít nhất.

Mình mở rộng ra lý thuyết này như sau:

Nếu bạn dành càng ít thời gian để làm một việc gì đó, thì xác suất gặp trở ngại [trong công việc đó] càng cao.

Cũng có lý nhỉ? Nếu ít thời gian, chúng ta sẽ làm vội vàng, vì tâm lý, vì sự chuẩn bị không tốt nên dĩ nhiên khả năng trở ngại càng cao.

Đáng ra lý thuyết này cần phải khảo sát số liệu để chứng minh. Nếu có thời gian, với việc sưu tập số liệu đầy đủ, có thể mình ẵm được cái giải Ig-Nobel đấy. Hihi.

Có thể không chính xác lắm trong mặt khoa học, nhưng có một điều rõ ràng là: để làm bất kỳ một công việc nào (dù chỉ là việc hẹn gặp một ai đó) chúng ta cần tính toán dành thời gian vừa đủ, không thừa không thiếu, thì khả năng gặp trở ngại ít hơn, và dĩ nhiên khả năng thành công cũng lớn hơn.

Đọc bài này, lỡ có sai sót các bạn đừng vặn vẹo tôi nhé, chỉ là mua vui cũng ược một vài trống canh, ôn lại khả năng tính toán một chút thôi!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: